Küresel elektronik piyasasında önemli bir yer tutan RAM (Rastgele Erişimli Hafıza) belleklerinin fiyatları, son dönemde önemli bir artış gösterdi. Akıllı telefonlardan bilgisayarlara kadar pek çok teknolojik ürünün temel bileşeni olan RAM’in fiyatı, Ekim 2025’ten bu yana iki katına çıktı. TMMOB Bilgisayar Mühendisleri Odası Başkanı Cem Nuri Aldaş, bu artışı ve Türkiye’nin alması gereken önlemleri değerlendirdi.
RAM Krizinin Nedenleri
RAM fiyatlarındaki artışın ardında, yapay zeka sunucularının yüksek bant genişlikli bellek ihtiyacı yatıyor. Büyük teknoloji firmalarının yapay zeka projeleri için bellek üretim kapasitesini rezerve etmesi de krizin diğer bir nedeni olarak gösteriliyor. Bu durum, bellek çiplerinin küresel arzını etkileyerek piyasa dengesini bozuyor.
Tüketiciye Yansıyan Etkiler
Arz eksikliği nedeniyle bellek fiyatlarının sürekli artması, önümüzdeki yıllarda yeni yatırım planlarının devreye girmesiyle ancak düzelebilecek. Bu fiyat artışının, özellikle bilgisayar ve telefon gibi elektronik cihazların tüketici fiyatlarına yansıması bekleniyor. Cem Nuri Aldaş, bu durumun 2027 yılı ortalarına kadar süreceğini öngörüyor ve sıradan tüketicilerin mağduriyetine dikkat çekiyor.
Kamu ve Eğitim Alanında Alınması Gereken Önlemler
Krizin etkilerini hafifletmek için kamusal alanda çeşitli önlemler alınması gerektiğini belirten Aldaş, bu önerilerini sıraladı. Teknolojik alımlarda ulusal çerçeve sözleşmelerle fiyat avantajı sağlanmalı, kamu eğitim kurumları için yüksek donanımlı cihaz havuzları oluşturulmalı. Ayrıca, bulut teknolojilerinde bağımlılığı azaltmak için bir Kamu Bulutu oluşturulması öneriliyor.
Öte yandan, kamu destekli yapay zeka projelerinde model boyutu sınırları belirlenmeli ve daha verimli modeller tercih edilmeli. Bu politikaların geliştirilmesinde mesleki örgütlerden destek alınmalı ve uygulanmasında aktif görev verilmelidir.
Sonuç olarak, RAM krizi sadece tüketicileri değil, eğitimden kamu hizmetlerine kadar geniş bir alanı etkilemektedir. Bu nedenle, krizin etkilerini hafifletmek için kamusal ve bireysel düzeyde çeşitli stratejilerin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır.
